Bài đăng

Tại sao Bói Toán có sức hút mạnh mẽ?

Hình ảnh
Bói toán (divination, như xem tử vi, bói bài, xem tướng số, tiên tri, sấm truyền, chiêm tinh) xuất hiện từ rất lâu trong lịch sử nhân loại, đặc biệt mạnh ở các nền văn hóa Đông Á (Trung Quốc, Việt Nam, Hàn Quốc, Nhật Bản). Chúng không phải ngẫu nhiên mà có, mà gắn chặt với nhu cầu tâm lý sâu sắc của con người khi đối diện với sự bất định của cuộc sống. Chúng sống đời và tồn tại cùng nhân loại vì não bộ con người ghét bất định hơn là ghét sai lầm. Bói toán là một dạng "thuốc an thần tâm lý" rẻ tiền và dễ tiếp cận, đáp ứng nhu cầu kiểm soát, giảm lo âu, tạo ý nghĩa rất mạnh mẽ trong tâm lý con người - những thứ mà khoa học và tôn giáo lớn chưa bao giờ thay thế hoàn toàn được. Chúng không mâu thuẫn trực tiếp với tôn giáo chính thống ở mức độ sâu (vì không phải tôn giáo), nên dễ dàng sống chung trong các nền văn hóa, đặc biệt ở Á Đông như Việt Nam. Cuộc sống vốn đầy bất định: bệnh tật, thất nghiệp, mất mát, tai nạn, tình duyên… Khoa học hiện đại giải thích được phần nào, nhưng ...

Lịch sử của biểu tượng Con Cá

Hình ảnh
Bên cạnh "pisciculi Christianorum" (những chú cá nhỏ của các tín đồ Kitô/Cơ đốc), hình tượng người chăn cừu và con chiên, như chúng ta đã biết quá rõ, đóng một vai trò hầu như còn lớn hơn trong biểu tượng Cơ đốc giáo, và Hermes Kriophoros (vị thần mang cừu đực) đã trở thành nguyên mẫu của "người chăn chiên tốt lành", vị thần bảo hộ của các đàn gia súc. Một nguyên mẫu khác, trong vai trò người chăn cừu của mình, là Orpheus. Khía cạnh Poimen (Người chăn cừu) này đã tạo ra một nhân vật có tên tương tự trong các giáo phái bí truyền, người được phổ biến trong tác phẩm "Người Chăn Chiên" của Hermas (thế kỷ thứ 2). Giống như "con cá khổng lồ" được đề cập trong bản khắc Abercius, người chăn cừu có lẽ có mối liên hệ với Attis, cả về mặt thời gian lẫn khu vực. Reitzenstein thậm chí phỏng đoán rằng "Người Chăn Chiên" của Hermas bắt nguồn từ các tác phẩm Poimandres, vốn có nguồn gốc hoàn toàn ngoại giáo. Biểu tượng người chăn chiên, cùng đàn chiên ...

Thang đo Kardashev (Nền văn minh Kardashev II mà Elon Musk hướng tới) là gì?

Hình ảnh
SpaceX của Elon Musk vừa nộp đơn xin phóng tới 1 triệu vệ tinh để xây dựng mạng lưới AI trên quỹ đạo Trái Đất, và Musk mô tả đây là "bước đầu tiên hướng tới nền văn minh Kardashev II". Rất nhiều người tò mò về cái tên Kardashev và tự hỏi "nền văn minh Kardashev II" là gì? Nền văn minh Kardashev (hay thang đo Kardashev - Kardashev scale) là một phương pháp phân loại mức độ phát triển công nghệ của một nền văn minh dựa trên lượng năng lượng mà nền văn minh đó có khả năng khai thác và sử dụng. Thang đo này được đề xuất bởi nhà thiên văn học Liên Xô Nikolai Kardashev (Николай Кардашёв) vào năm 1964. Ông trình bày ý tưởng này lần đầu trong bài báo khoa học có tựa đề "Transmission of Information by Extraterrestrial Civilizations" (Передача информации внеземными цивилизациями), được công bố đầu tiên bằng tiếng Nga trên tạp chí Astronomicheskii Zhurnal (tháng 3–4/1964), sau đó dịch sang tiếng Anh trên Soviet Astronomical Journal (tháng 9–10/1964). Bài báo đượ...

Thời đại của vibe-coding và "Micro Apps"

Hình ảnh
V ibe-coding sẽ trở thành kỹ năng cơ bản như Excel hay Google Sheets? Vibe-coding là một thuật ngữ mới nổi lên trong cộng đồng công nghệ gần đây (khoảng năm 2025-2026), dùng để chỉ cách thức xây dựng ứng dụng phần mềm một cách nhanh chóng, casual, theo cảm hứng (“vibe”) , chủ yếu nhờ sức mạnh của các mô hình AI mã hóa (coding AI) như Claude, ChatGPT, Gemini Code, Cursor, Replit Agent, Bolt, Lovable, v.v. “Vibe” ở đây mang nghĩa “cảm hứng, theo sở thích, ý tưởng mơ hồ”: Người dùng không cần lập kế hoạch chi tiết, không cần viết code thủ công từ đầu, mà chỉ cần mô tả ý tưởng bằng ngôn ngữ tự nhiên , rồi để AI sinh code, sửa lỗi, thêm tính năng theo từng vòng lặp trò chuyện. “Coding” vẫn là coding thật, nhưng người thực hiện không nhất thiết phải là lập trình viên chuyên nghiệp. Nhiều người không biết code (non-developers) cũng có thể tạo ra ứng dụng hoàn chỉnh chỉ trong vài giờ đến vài ngày. Đặc điểm chính của vibe-coding là: Tốc độ cực nhanh:  Một ứng dụng web đơn giản có thể hoà...

Đây là thời điểm vàng để xài Kênh tiếp thị mới: ChatGPT apps

Hình ảnh
Đây là thời điểm vàng để xây dựng và phân phối qua ChatGPT apps – kênh mới với rào cản thấp và tiềm năng tiếp cận hàng tỷ người dùng. Những ai hành động sớm sẽ chiếm lợi thế lâu dài. Khi bạn nói hoặc gõ: “Giúp tôi tìm chuyến bay tốt từ Hà Nội đến thành phố Hồ Chí Minh”, một widget tương tác sẽ hiện ngay trong cuộc trò chuyện. Bạn duyệt lựa chọn, so sánh giá và đặt vé – tất cả mà không rời khỏi chat. Chiến lược rất đơn giản: thay vì trả lời bằng text và đẩy người dùng sang nơi khác, ChatGPT sẽ hiển thị widget tương tác từ ứng dụng bên thứ ba ngay trong cuộc trò chuyện, cho phép người dùng thực hiện giao dịch trực tiếp (và theo thời gian, OpenAI có thể lấy một phần nhỏ hoa hồng). Ra mắt vào tháng 10/2025 tại Dev Day, các đối tác ban đầu đã bao gồm những “ông lớn” như Adobe, DoorDash, Canva, Figma, Booking.com, Coursera, Expedia, Spotify và Zillow. Nhiều công ty lớn nhất thế giới đang đặt cược rằng chat sẽ trở thành giao diện chính cho sản phẩm của họ. ChatGPT apps là cơ hội phân phối hiế...

Nỗ lực đưa AI giúp giáo dục công bằng hơn

Hình ảnh
Các báo cáo thực tế về tác động của AI đến giáo dục từ UNESCO, OECD, World Economic Forum và nhiều nghiên cứu học thuật gần đây cho biết AI có thể làm giáo dục trở nên không công bằng hơn nếu không được triển khai một cách có chủ đích. AI khiến khoảng cách tiếp cận công nghệ ngày càng rộng hơn. Các AI chất lượng cao như Claude, GPT-4o, Gemini Advanced thường yêu cầu thiết bị mạnh (máy tính, điện thoại tốt), kết nối internet ổn định, tốc độ cao, tài khoản trả phí (subscription). Học sinh ở khu vực nông thôn, gia đình thu nhập thấp, hoặc các nước đang phát triển (bao gồm nhiều nơi ở Việt Nam) khó tiếp cận những công cụ này. Hệ quả là, học sinh thành thị, gia đình khá giả dùng AI để học nhanh hơn, làm bài tốt hơn, trong khi học sinh nghèo bị bỏ lại phía sau, khoảng cách thành tích học tập ngày càng lớn. Hiệu ứng Matthew cũng được tranh luận nhiều trong giáo dục thời đại AI. Học sinh đã có nền tảng tốt (kiến thức vững, kỹ năng tiếng Anh tốt, gia đình hỗ trợ) sẽ khai thác AI hiệu quả hơn: đ...