Bài đăng

Hệ thống tự hành: Căn bản (2)

Hình ảnh
Đây là phần “xương sống” của mọi thứ liên quan đến không gian. Hiểu được phần này, bạn sẽ hiểu vì sao tên lửa phải bay thế nào, vì sao vệ tinh không rơi xuống, và vì sao các hành tinh quay quanh Mặt Trời theo cách chúng đang quay. 1. Lực hấp dẫn là gì? (Định luật vạn vật hấp dẫn của Newton) Isaac Newton phát hiện và định hình ý tưởng về định luật vạn vật hấp dẫn vào khoảng năm 1665 – 1666 - là năm bệnh dịch hạch bùng phát dữ dội ở Anh khiến trường học đóng cửa và Newton phải ở nhà. Trong khoảng thời gian tĩnh lặng ở quê nhà, khi đang ngồi uống trà hoặc ngồi dưới gốc cây táo trong vườn, Newton nhìn thấy một quả táo rơi xuống đất. Tất nhiên ông đã không xem đó là hiện tượng bình thường, mà dành nhiều năm sau đó để tìm cách chứng minh toán học cho hiện tượng này. Ông chính thức công bố công trình này vào năm 1687 trong cuốn sách nổi tiếng Philosophiae Naturalis Principia Mathematica (Các nguyên lý toán học của triết học tự nhiên) . Nội dung: Mọi vật thể có khối lượng đều hút lẫn nhau. Cô...

Hệ thống tự hành: Căn bản (1)

Hình ảnh
Tôi dự định viết một series về hệ thống tự hành (không phải tự lái nha). Nhưng thấy nó liên đới nhiều thứ quá. Các bài post cũ của tôi cũng không giải thích gì. Nên tôi sẽ đi từng bước nhỏ một. Phần 1 là nền tảng căn bản nhất: Thiên văn học (vũ trụ gần) cơ bản. Hệ Mặt Trời Hệ Mặt Trời (ảnh từ Wiki) Cách đây khoảng 4,6 tỷ năm, một đám mây khí và bụi khổng lồ (tinh vân) bắt đầu co lại do lực hấp dẫn. Phần lớn vật chất tập trung ở trung tâm, tạo thành Mặt Trời. Phần còn lại tạo thành một đĩa tiền hành tinh xoay quanh Mặt Trời. Trong đĩa này, các hạt bụi va chạm và dính vào nhau dần dần tạo thành hành tinh, vệ tinh, tiểu hành tinh… Đó là lý do tại sao hầu hết các hành tinh quay cùng chiều và nằm gần như trên cùng một mặt phẳng. Hệ Mặt Trời là “gia đình” của chúng ta trong vũ trụ. Nó bao gồm: Mặt Trời (ngôi sao ở trung tâm) 8 hành tinh quay quanh Mặt Trời Hàng trăm vệ tinh tự nhiên Hàng triệu tiểu hành tinh, sao chổi, thiên thạch Và các vùng xa hơn như Vành đai Kuiper và Đám mây Oort ...

Hiện thực Ý thức của Hoffman: Ý thức tạo nên thực tại và vạn vật

Hình ảnh
Hoffman là một trong những nhà thần kinh học có những ý tưởng điên rồ và kỳ lạ nhất hiện nay. Hôm nay, tôi chỉ bàn đến một lý thuyết chính của ông ấy - vốn luôn gắn với định danh của ông - Chủ nghĩa hiện thực Ý thức ( Conscious Realism). Hầu hết giới khoa học và nhiều người trong chúng ta đều là những người theo chủ nghĩa vật chất: vật chất quyết định ý thức, não là nơi sinh ra ý thức. Nhưng Donald David Hoffman - nhà tâm lý học nhận thức, giáo sư khoa Khoa học Nhận thức ĐH California, Mỹ - có quan điểm ngược lại hoàn toàn. Donald Hoffman Theo ông, ý thức tạo ra não và toàn bộ vũ trụ vật lý. Nghe thấy "điên" hoặc giống "triết học Phương Đông" hơn là một lý thuyết khoa học hiện đại. Nó làm lung lay quan niệm thông thường về não, tâm lý và thực tại - được coi là một trong những ý tưởng cực đoan và thách thức nhất. Không may, ý tưởng này lại nhận được nhiều ủng hộ và chú ý từ giới tâm lý học, triết học, vật lý, toán học (chắc những người coi không-thời gian không phải...

Học Rộng hay Học Sâu?

Hình ảnh
Ngày xưa nhiều người toàn năng? Một số bạn hỏi: "Tại sao các nhà hiền triết/bác học cổ đại có kiến thức uyên bác trên nhiều lĩnh vực, trong khi ngày nay, hầu như không tồn tại ai như thế?"  Leonardo da Vinci - mẫu người toàn năng điển hình Chẳng hạn, Aristoteles (384-322TCN) - nhà tư tưởng vĩ đại của Hy Lạp cổ đại - có triết lý và tầm ảnh hưởng to lớn trong logic học, triết học, chính trị, âm nhạc, hùng biện, tâm lý học, toán học, vật lý học, ngôn ngữ học, kinh tế, sinh học, địa chất học, khí tượng.  Hay gần với chúng ta hơn, Gottfried Leibniz (1646-1716) vừa là nhà toán học, triết học, vật lý, y học, sinh học, xác suất, tâm lý học, ngôn ngữ học, và cũng có nhiều tác phẩm chú ý trong chính trị, luật, thần học, lịch sử và ngữ văn. Isaac Newton (1642-1726) là nhà toán học vĩ đại của nhân loại, nhưng cũng là nhà triết học, thần học, vật lý, thiên văn, giả kim và kinh tế học. Ngày xưa (đặc biệt thời Phục hưng đến thế kỷ 17–18), người đa tài/toàn năng xuất hiện nhiều hơn vì lượng ...

AI hồi sinh công nghệ Xe tự lái

Hình ảnh
Cách đây 10 năm, báo chí và các nhân vật tinh anh của giới công nghệ đều lăng xê cho một tương lai mọi thứ sẽ chạy hoàn toàn trên blockchain, xe tự lái (AV) và AI.  Đến giờ, cơn sốt blockchain đã tắt ngấm (dù stablecoin vẫn có vốn hóa hàng trăm tỷ USD, DeFi, token hóa tài sản thực vẫn đang được một số tổ chức tài chính lớn thử nghiệm). Blockchain chết vì vấn đề nội tại:  thiếu use-case thực sự, khó mở rộng, phí cao, trải nghiệm người dùng kém, chủ yếu dựa vào đầu cơ, thiếu khung pháp lý cho phép, và giá trị thực thấp hơn nhiều so với kỳ vọng. Xe tự lái, như Elon Musk quảng cáo hứa hẹn Level 5 trong 2017-2020, đã xịt dần trong giới đầu tư, khi liên tục trễ hẹn, và nhận thức mọi người về Level 5 cũng rõ ràng hơn. Tự lái hoàn toàn là thứ rất "khoai", ít nhất trong vài thập kỷ tới. Nhưng cơn sóng thần AI từ cuối 2023 đến nay đã tạo ra hàng loạt cuộc cách mạng, thúc đẩy vô số lĩnh vực (đang bế tắc hay ngắc ngoải) phát triển - trong đó có xe tự lái. Nhân dịp hot trend tranh cãi về ...