Bài đăng

Hệ thống tự hành: Voyager 1 và 2 - Kẻ lữ hành trong "vô lượng kiếp"

Hình ảnh
Tàu vũ trụ Voyager 1 và Voyager 2 là ví dụ kinh điển nhất về hệ thống tự hành cho mọi giáo trình trên toàn thế giới. Tàu Voyager - 2 tàu thiết kế gần như giống hệt nhau (ảnh NASA) Chương trình Voyager của NASA (1) Bối cảnh Năm 1964-1965, Gary Flandro, một kỹ sư quỹ đạo tại Phòng thí nghiệm Sức đẩy Phản lực (NASA Jet Propulsion Laboratory - JPL), nhận ra rằng cuối thập niên 1970, bốn hành tinh khí khổng lồ (Mộc tinh, Thổ tinh, Thiên Vương tinh, Hải Vương tinh) sẽ xếp theo một cung thuận lợi. Một tàu vũ trụ có thể dùng lực hấp dẫn của từng hành tinh để “ném” mình sang hành tinh kế tiếp (gravity assist), thay vì tốn nhiên liệu cho từng chặng. Nhờ vậy, thời gian bay tới Hải Vương tinh giảm từ khoảng 30 năm xuống còn 12 năm. Cơ hội này lặp lại khoảng 176 năm một lần. NASA ban đầu đề xuất chương trình “Grand Tour” rất tham vọng, gồm nhiều tàu thăm dò cả bốn hành tinh. Nhưng sau Apollo, ngân sách bị cắt giảm mạnh, và Grand Tour bị hủy. Apollo ra đời chủ yếu vì Chiến tranh Lạnh. Sau khi Liên X...

Hệ thống tự hành: Bùng nổ mạnh mẽ

Hình ảnh
Thế giới có hơn 30 tỷ thiết bị IoT thông minh, cùng với hàng trăm nghìn phương tiện có tính năng tự hành cao đang thử nghiệm và thương mại hóa (như xe tự hành Waymo, Tesla, AGV trong nhà máy). Các thiết bị tự hành (ADS) trên thế giới đang ở giai đoạn bùng nổ mạnh mẽ về số lượng và bước vào thời kỳ thương mại hóa thực tế sâu sắc, được thúc đẩy bởi sự tích hợp của Trí tuệ nhân tạo (AI) và các mô hình hành động - ngôn ngữ - thị giác (VLA). Nhờ đâu? 1. Thương mại hóa quy mô lớn Không còn là thử nghiệm, dịch vụ gọi xe không người lái (robotaxi Level 4) đã đạt quy mô thương mại đáng kể. Điển hình như Waymo đạt hơn 500.000 chuyến đi có trả phí mỗi tuần tại Mỹ, trong khi các hãng Trung Quốc như Apollo Go (Baidu) hay Pony.ai đã thực hiện hàng chục triệu chuyến đi an toàn. Tính đến hết 2025, đội xe robotaxi Level 4 toàn cầu khoảng 6.500-10.000 chiếc. Dự kiến tăng mạnh lên hàng trăm nghìn xe vào đầu thập niên 2030. Doanh thu từ cước phí hành khách khoảng 260 triệu USD. Một số báo cáo ghi doan...

Hệ thống tự hành: Căn bản (5) - Khái niệm

Hình ảnh
Hệ thống tự hành (autonomous system) là hệ thống có khả năng tự cảm nhận môi trường, tự đưa ra quyết định và tự thực hiện hành động để đạt mục tiêu mà không cần con người can thiệp liên tục hoặc trực tiếp trong quá trình vận hành. Hệ thống tự hành có những đặc điểm sau: Tự chủ trong nhận thức + quyết định + hành động. Có thể hoạt động trong môi trường thay đổi, không hoàn toàn xác định trước. Mức độ tự hành có thể khác nhau (từ bán tự hành đến hoàn toàn tự hành). Ví dụ phổ biến: xe tự hành, robotaxi, drone, robot công nghiệp/gia dụng, hệ thống điều khiển nhà máy thông minh, một số agent AI phức tạp… Nhân loại đang tiến dần đến một tương lai - trong đó mọi thiết bị, từ nồi cơm, máy rửa bát, dao, thớt, tới drone, xe cộ, tàu vũ trụ, tên lửa... - đều tự hành hết (bán phần hoặc toàn phần). Ngay cả Tesla giờ cũng chả tha thiết với xe cá nhân, chỉ tập trung vào phân khúc tự hành (robotaxi Level 4+5), có lẽ đã nhìn thấy viễn cảnh giao thông tự hành với chi phí siêu rẻ, xe cá nhân sẽ sớm c...