Bài đăng

Công nghệ lượng tử sẽ thay đổi tương lai thế nào? PHẦN 1: CƠ BẢN

Hình ảnh
Công nghệ lượng tử là gì? Công nghệ lượng tử khai thác các nguyên lý cơ học lượng tử - cách vật chất và năng lượng hoạt động ở cấp độ nguyên tử và hạ nguyên tử - để tạo ra các thiết bị và hệ thống có khả năng vượt xa công nghệ cổ điển. Có ba trụ cột chính: 1. Tính toán lượng tử (Quantum Computing) Thay vì dùng bit nhị phân (0 hoặc 1), máy tính lượng tử dùng qubit có thể tồn tại ở cả 0 và 1 cùng lúc nhờ hiện tượng chồng chất (superposition). Kết hợp với vướng víu lượng tử (entanglement) - hai qubit liên kết với nhau dù cách xa - máy tính lượng tử có thể xử lý hàng triệu phép tính song song. 2. Mật mã lượng tử (Quantum Cryptography) Dùng nguyên lý lượng tử để tạo khóa mã hóa tuyệt đối an toàn. Bất kỳ ai nghe lén đều bị phát hiện ngay vì hành động đo lường sẽ làm thay đổi trạng thái hạt. 3. Cảm biến lượng tử (Quantum Sensing) Dùng tính nhạy cảm cực cao của hạt lượng tử để đo đạc với độ chính xác vượt trội - ứng dụng trong GPS, y tế, địa vật lý. Lịch sử phát triển của công nghệ ...

Identity: AI đang Tái định nghĩa Bản sắc Con người

Hình ảnh
Mỗi khi con người tạo ra một công nghệ đủ mạnh - chữ viết, máy in, internet - công nghệ đó không chỉ thay đổi cách sống mà thay đổi cách con người nghĩ về chính mình. AI là làn sóng tiếp theo, nhưng mạnh hơn tất cả vì nó tác động trực tiếp vào thứ con người từng coi là độc quyền của mình: tư duy, sáng tạo, phán xét. Những câu hỏi liên tục được đặt ra gần đây về AI và Identity - thứ được coi là bản sắc của mỗi con người - cho thấy nỗi lo bị mất cái chất riêng duy nhất "con người" vì AI. Vậy AI đang tái định nghĩa lại identity của con người, hay con người đang tái định nghĩa bản thân qua AI? Identity là gì? Đây là một từ đơn giản, nhưng là câu hỏi khó nhất trong triết học.  Identity là thứ trả lời cho câu hỏi "Tôi là ai?" Điều gì làm cho anh A là anh A, không phải là anh B? Điều gì làm cho "anh A lúc 8 tuổi" và "anh A lúc 40 tuổi" là cùng một người? Xét lớp vỏ ngôn ngữ bề mặt ngoài cùng, identity là sự đồng nhất (vì identical nghĩa là "giống ...

Tại sao người thông minh vẫn đưa ra quyết định tồi?

Hình ảnh
Kodak từng thống trị ngành nhiếp ảnh toàn cầu. Năm 1975, chính kỹ sư của Kodak - Steven Sasson - phát minh ra máy ảnh kỹ thuật số đầu tiên. Ban lãnh đạo Kodak đã xem xét công nghệ này nhưng bác bỏ nó, vì họ chỉ tìm kiếm và tin vào dữ liệu chứng minh rằng phim nhựa sẽ không bị thay thế. Họ có đủ bằng chứng ngược lại ngay trước mắt - nhưng không muốn nhìn. Năm 2012, Kodak phá sản. Isaac Newton được xem là một trong những bộ óc vĩ đại nhất lịch sử nhân loại. Ông xây dựng nền tảng cho cơ học cổ điển, phát minh giải tích và cách mạng hóa vật lý. Nhưng năm 1720, ông tham gia đầu cơ cổ phiếu của South Sea Company . Ban đầu ông mua vào, kiếm lời và bán ra. Sau đó chứng kiến mọi người tiếp tục giàu lên, ông quay lại mua với giá rất cao, khoảng 20.000 bảng Anh - tương đương hàng triệu đô ngày nay. Khi bong bóng vỡ, Newton mất một khoản tiền lớn. Ông đã nói câu nổi tiếng: "Tôi có thể tính được chuyển động của các thiên thể, nhưng không thể tính được sự điên rồ của con người." Ô...

Kỷ nguyên Hậu-Ngôn-Ngữ đang bắt đầu. Rào cản lớn nhất của giao tiếp chưa bao giờ là ngôn ngữ.

Hình ảnh
Hôm qua, nhiều tờ báo cùng giật tin tức về một ứng dụng mới nổi của  Meng Xiaoyi  dịch hai chiều ngôn ngữ của chó mèo sang ngôn ngữ của con người (tiếng Trung, tiếng Anh...) và ngược lại với độ chính xác 95%, xóa nhòa ranh giới giữa người và thú cưng. Chiều cùng ngày, cuộc họp định kỳ giữa 6 thành viên của một tổ chức phi chính phủ đang diễn ra sôi nổi với KUDO - hệ thống phiên dịch viên ảo mà các tổ chức quốc tế, Liên Hợp Quốc, EU... hay xài. Sáu người này nói sáu ngôn ngữ khác nhau, và tất nhiên, cả sáu đều không thể nói chung một ngôn ngữ. Họ đã làm việc với nhau như vậy suôn sẻ hơn 2 năm qua. Chuyến du lịch bụi của bạn từ Việt Nam tới Peru rồi Nga vô cùng thú vị khi được tham gia cùng người bản xứ trong các hoạt động văn hóa cộng đồng của họ. Dù bạn chả biết một từ tiếng Tây Ban Nha hay tiếng Nga nào, và những người bạn mới của bạn không hiểu nổi tiếng Việt hay tiếng Anh. Đơn giản vì bạn luôn mang bên mình chiếc phone với Meet. Tiếng Nhật, tiếng Hàn, tiếng Pháp, tiếng Bồ Đ...

Thời đại BANI: Làm việc để sống hay để tồn tại?

Hình ảnh
Máy móc đang học cách làm việc như con người.  Còn con người lại đang sống như máy móc. Có một nghịch lý kỳ lạ trong xã hội hiện đại: Con người chưa bao giờ năng suất đến thế, nhưng cũng chưa bao giờ mệt mỏi đến thế.  Ta có AI hỗ trợ công việc, điện thoại thông minh, Internet tốc độ cao, tự động hóa, hàng nghìn công cụ tối ưu thời gian. Nhưng thay vì được giải phóng, con người lại ngày càng kiệt sức. Ta ngủ ít hơn. Lo âu nhiều hơn. Khó tập trung hơn. Và cảm giác “đang sống” cũng mờ nhạt hơn. Một người bạn của tôi nói: "Tôi đang cố chưa sụp đổ". Nhiều người thức dậy vào buổi sáng không phải vì họ muốn bắt đầu một ngày mới. Mà vì họ phải tiếp tục. Để trả tiền thuê nhà. Để giữ công việc. Để không bị bỏ lại. Để tồn tại thêm một tháng nữa. Câu hỏi đáng sợ nhất của thời đại này có lẽ không phải: “Bạn thành công đến đâu?” Mà là: “Bạn còn đang sống - hay chỉ đang duy trì khả năng đi làm thêm một ngày nữa?” Bạn đang “Sống” hay đang “Tồn tại”?  "Sống" và "Tồn tại...

Bầu cử xổ số

Hình ảnh
Đây là diễn giải lại ý tưởng của  Michael Vazquez trên TED-Ed. Hầu hết mọi người ngày nay coi bầu cử công khai là đồng nghĩa với dân chủ. Tuy nhiên, n gười Athens (508-322 TCN) ưu tiên hệ thống xổ số gọi là sortition, vì họ tin nó công bằng, đại diện và đáp ứng lợi ích công hơn. Hệ thống này có tiềm năng và giới hạn gì? Mô hình lottocracy hiện đại của Alex Guerrero mà nhiều báo chí phân tích cũng sẽ được đề cập. Bầu cử - thường được gọi là nền tảng của dân chủ - là công cụ đảm bảo rằng tất cả công dân của một quốc gia đều có giọng nói chính trị bình đẳng. Nhưng những “bộ bình đẳng vĩ đại” này từ lâu đã bị ám ảnh bởi tham nhũng, chia rẽ đảng phái, và cử tri thiếu thông tin. Đó là lý do tại sao một số người thực hành dân chủ đầu tiên và nổi tiếng nhất lại sử dụng một cách tiếp cận khác. Từ năm 508 đến 322 TCN, Athens ngày càng chuyển xa khỏi quan chức được bầu cử. Ngoài các vị trí chuyên môn như tướng quân sự và quan chức tài chính cấp cao, hầu hết các vai trò lập pháp, hành pháp và ...