Quyền lực mạnh nhất trong lịch sử loài người là gì? Từ tiền, tôn giáo, nhà nước đến AI
Luận điểm trung tâm của sử gia Yuval Noah Harari trong bộ Sapiens: Loài người thống trị Trái Đất không phải nhờ mạnh hơn về thể chất, mà nhờ khả năng hợp tác linh hoạt với số lượng lớn xa lạ nhau, thông qua những câu chuyện chung (tôn giáo, quốc gia, tiền, công ty, ý thức hệ). Vậy, Thứ gì mạnh nhất trong lịch sử loài người? Thứ gì buộc cả kẻ mạnh nhất tuân theo luật chơi? Kẻ mạnh nhất muốn duy trì quyền lực vẫn cần người khác tiếp tục tin hắn có quyền lực (chính danh), một hệ thống tiền tệ/kinh tế để vận hành xã hội, một bộ máy (quân đội, quan chức) mà bản thân bộ máy đó cũng cần tin vào trật tự. Khi niềm tin tập thể rút lại - dù là niềm tin vào đồng tiền (siêu lạm phát), vào chính danh (cách mạng), hay vào luật chơi (tẩy chay quốc tế) - thì quyền lực tan biến rất nhanh, bất kể kẻ đó có bao nhiêu vũ khí. Những thứ như luật pháp, tiền tệ, tôn giáo, quốc gia, quyền sở hữu, nhân quyền, thị trường chứng khoán - tất cả đều không tồn tại trong tự nhiên. Chúng là những "hư cấu" mà...