Gone with the wind

Hành trình Toàn cầu hóa của nhân loại Toàn cầu hóa không có một mốc khởi đầu duy nhất được mọi nhà nghiên cứu đồng thuận. Tùy theo định nghĩa (trao đổi hàng hóa/ý tưởng ở mức độ nào, hội nhập thị trường sâu đến đâu, hay kết nối toàn hành tinh), các học giả đưa ra những mốc khác nhau, từ hàng chục nghìn năm trước đến thế kỷ 19-20. Nếu hiểu theo nghĩa rộng (mọi hình thức kết nối và trao đổi xa), toàn cầu hóa có gốc rễ rất sâu trong lịch sử loài người. Nếu hiểu theo nghĩa hẹp (hội nhập thị trường sâu, giá cả hội tụ, kết nối thực sự toàn hành tinh), nhiều nhà kinh tế và sử học nhấn mạnh thế kỷ 19 hoặc Thời đại Khám phá (khoảng năm 1500). Quá trình diễn ra theo chu kỳ chính trị, nhiều sóng gió, có lúc tăng tốc, có lúc thụt lùi. 1. Giai đoạn rất sớm (archaic globalization) Thế giới cổ đại không phải chỉ có "vinh quang Hy Lạp, huy hoàng La Mã" (tức loanh quay khu Địa Trung Hải) như phương Tây vốn tuyên truyền. Nó bao gồm toàn bộ lục địa Á-Âu-Phi và thậm chí có thể cả Châu Mỹ, Châu Đ...