Gone with the wind

Các báo cáo thực tế về tác động của AI đến giáo dục từ UNESCO, OECD, World Economic Forum và nhiều nghiên cứu học thuật gần đây cho biết AI có thể làm giáo dục trở nên không công bằng hơn nếu không được triển khai một cách có chủ đích. AI khiến khoảng cách tiếp cận công nghệ ngày càng rộng hơn. Các AI chất lượng cao như Claude, GPT-4o, Gemini Advanced thường yêu cầu thiết bị mạnh (máy tính, điện thoại tốt), kết nối internet ổn định, tốc độ cao, tài khoản trả phí (subscription). Học sinh ở khu vực nông thôn, gia đình thu nhập thấp, hoặc các nước đang phát triển (bao gồm nhiều nơi ở Việt Nam) khó tiếp cận những công cụ này. Hệ quả là, học sinh thành thị, gia đình khá giả dùng AI để học nhanh hơn, làm bài tốt hơn, trong khi học sinh nghèo bị bỏ lại phía sau, khoảng cách thành tích học tập ngày càng lớn. Hiệu ứng Matthew cũng được tranh luận nhiều trong giáo dục thời đại AI. Học sinh đã có nền tảng tốt (kiến thức vững, kỹ năng tiếng Anh tốt, gia đình hỗ trợ) sẽ khai thác AI hiệu quả hơn: đ...

Khi bước sang năm 2026, nhiều nhà lãnh đạo đang lo lắng về môi trường kinh doanh bất định. Với bản chất thay đổi mạnh mẽ của AI, bất ổn địa chính trị, hoặc gián đoạn kinh tế, việc lập kế hoạch cho tương lai trở nên khó khăn. Theo một dự án học thuật đã theo dõi chỉ số bất định chính sách kinh tế toàn cầu từ những năm 1980, năm mức đo cao nhất được ghi nhận kể từ khi nghiên cứu bắt đầu đều rơi vào năm năm gần đây. Các bài nghiên cứu đề cập đến “bất định” (uncertainty) trong đánh giá trên Glassdoor tăng lên theo từng năm. Và từ này bản thân cũng xuất hiện thường xuyên hơn trong các báo cáo lợi nhuận vào đầu năm 2025. Do đó, khả năng quản lý sự bất định - chịu đựng nó đủ lâu để khám phá ra những cơ hội ở phía bên kia - quan trọng hơn bao giờ hết. Như đồng sáng lập OKCupid Sam Yagan từng nói: “Yếu tố dự báo lớn nhất cho sự thành công của một lãnh đạo điều hành là cách bạn đối phó với sự mơ hồ.” Các nhà tâm lý học, kinh tế học và triết gia hàng đầu đang không ngừng nghiên cứu về chủ đề nà...

Tiền boa (tip) là khoản tiền thêm mà khách hàng tự nguyện đưa cho người phục vụ để cảm ơn dịch vụ tốt. Đây là cách thể hiện sự hài lòng và tri ân với người đã phục vụ mình.  Có nhiều giả thuyết về nguồn gốc của tiền boa. Thuyết phổ biến nhất xuất phát từ các quán cà phê Anh thế kỷ 17-18, nơi có hộp ghi chữ "T.I.P.S" (To Insure Prompt Service - Để đảm bảo phục vụ nhanh chóng). Khách bỏ tiền vào hộp này để được phục vụ ưu tiên. Dù hấp dẫn, giả thuyết này không được giới ngôn ngữ học xác nhận hoàn toàn , nhưng rất phổ biến trong văn hóa đại chúng.  Cũng có thuyết cho rằng t ừ “tip” ban đầu là tiếng lóng, nghĩa là “to give” (cho, tặng). Lại có thuyết nói, động từ "tip" trong tiếng Anh có nghĩa "chạm nhẹ" - khách chạm nhẹ vai người phục vụ và đưa tiền. Thậm chí, một số nguồn cho rằng phong tục này có từ thời La Mã cổ đại, khi chủ nhân cho người hầu thêm tiền thưởng, hay từ giới quý tộc Anh thường cho tiền người hầu trong các bữa tiệc.  Sau đó, phong tục lan sa...

Kỷ nguyên chiêm tinh của Song Ngư trùng hợp với sự khởi đầu của kỷ nguyên Kitô giáo. Sự trùng hợp này không phải là một điều ngẫu nhiên thuần túy, mà là một hiện tượng mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc. Bởi lẽ, như chúng ta đã thấy, các thời đại chiêm tinh không chỉ đơn thuần là những chu kỳ thiên văn, mà đồng thời còn là những biểu hiện của các khuynh hướng tâm lý tập thể chi phối ý thức của nhân loại trong những khoảng thời gian dài. Hiện tượng tiến động của điểm phân (precession of the equinoxes) – được Hipparchus phát hiện khoảng năm 150–120 TCN – khiến điểm xuân phân di chuyển ngược chiều qua các chòm sao hoàng đạo, mỗi chòm sao kéo dài khoảng 2000–2100 năm (một "thế kỷ vĩ đại" khoảng 30 độ). Khi Kitô giáo ra đời, điểm xuân phân đang chuyển từ Bạch Dương (Aries) sang Song Ngư (Pisces). Do đó, thời điểm Chúa Kitô giáng sinh trùng hợp với sự khởi đầu của kỷ nguyên Song Ngư. Chúa của người Kitô là một khái niệm rối rắm, một sự kết hợp không thoải mái giữa khái niệm Hy Lạp v...

Gemini 3 của Google (17 Tháng 11): Mô hình coding tốt nhất của Google tính đến nay. Opus 4.5 của Anthropic (24 Tháng 11): Mô hình coding tốt nhất của công ty, trở thành mô hình mặc định cho Claude Code. GPT-5.2 của OpenAI (11 Tháng 12): Cung cấp năng lượng cho Codex, ấn tượng tương tự Claude Code với Opus. NousCoder-14B của NousResearch (một startup AI mã nguồn mở mới toe): cũng vừa ra mắt model công khai triệt để toàn bộ tham số lẫn phương pháp học tăng cường để ai cũng sao chép được, với năng lực suy luận khủng đáng kinh ngạc mà chỉ tốn 4 ngày training, khiến nhiều kỹ sư so sánh nó ngang ngửa với mô hình tốt nhất thế giới hiện nay - ClaudeCode. Các bản phát hành mô hình AI vào tháng 11 và 12 (năm 2025) của Opus 4.5, GPT-5.2 và Gemini 3 đang tạo nên cơn địa chấn trong giới công nghệ vì chất lượng suy luận đáng kinh ngạc của chúng. Vô số bài đăng của các kỹ sư phầm mềm thử nghiệm những phiên bản này đều khẳng định: các mô hình đã mạnh hơn rất nhiều, hầu hết công việc coding và depl...

Trang Techcrunch vừa chạy tít "Điện thoại đang chết..." (The phone is dead. Long live... what exactly?). Bài viết nêu ý kiến của  Jon Callaghan, đồng sáng lập True Ventures, cho rằng chúng ta sẽ chỉ còn sử dụng smartphone theo cách hiện tại trong vòng 5 năm nữa - và có lẽ thậm chí không dùng chúng chút nào trong 10 năm tới. Đối với một nhà đầu tư mạo hiểm với công ty đã có những khoản đầu tư thành công lớn trong hai thập kỷ qua - từ các thương hiệu tiêu dùng như Fitbit, Ring và Peloton, đến các nhà sản xuất phần mềm doanh nghiệp như HashiCorp và Duo Security - đây không chỉ là suy đoán suông; đây là luận điểm mà True Ventures đang tích cực đặt cược vào. True không đạt được vị thế hiện tại bằng cách chạy theo đám đông. Công ty tại khu vực Vịnh San Francisco này phần lớn hoạt động kín đáo dù đã tích lũy khoảng 4 tỷ USD tài sản đang quản lý qua 12 quỹ hạt giống cốt lõi và 4 quỹ “select” theo phong cách cơ hội, dùng để tiếp tục đầu tư vào các công ty danh mục đang tăng tốc. Trong...