Chất lượng các mô hình AI bùng nổ, một lực lượng lao động mới đang hình thành

• Gemini 3 của Google (17 Tháng 11): Mô hình coding tốt nhất của Google tính đến nay.
• Opus 4.5 của Anthropic (24 Tháng 11): Mô hình coding tốt nhất của công ty, trở thành mô hình mặc định cho Claude Code.
• GPT-5.2 của OpenAI (11 Tháng 12): Cung cấp năng lượng cho Codex, ấn tượng tương tự Claude Code với Opus.
• NousCoder-14B của NousResearch (một startup AI mã nguồn mở mới toe): cũng vừa ra mắt model công khai triệt để toàn bộ tham số lẫn phương pháp học tăng cường để ai cũng sao chép được, với năng lực suy luận khủng đáng kinh ngạc mà chỉ tốn 4 ngày training, khiến nhiều kỹ sư so sánh nó ngang ngửa với mô hình tốt nhất thế giới hiện nay - ClaudeCode.

Các bản phát hành mô hình AI vào tháng 11 và 12 (năm 2025) của Opus 4.5, GPT-5.2 và Gemini 3 đang tạo nên cơn địa chấn trong giới công nghệ vì chất lượng suy luận đáng kinh ngạc của chúng. Vô số bài đăng của các kỹ sư phầm mềm thử nghiệm những phiên bản này đều khẳng định: các mô hình đã mạnh hơn rất nhiều, hầu hết công việc coding và deploy lên production đã được làm hoàn hảo bằng agent coding, chi phí xây dựng phần mềm đang tiến dần về 0.

Một kỹ sư tại Google đã thử Claude Code và kết luận: "Tôi đưa cho Claude Code mô tả vấn đề, nó tạo ra thứ mà chúng tôi đã xây cả năm ngoái chỉ trong một giờ. Nếu bạn còn nghi ngờ về các agent coding, hãy thử nó trên lĩnh vực bạn đã là chuyên gia. Xây dựng thứ gì đó phức tạp từ đầu để bạn có thể tự đánh giá sản phẩm."

Malte - CTO của Vercel: "Opus + Claude Code giờ hoạt động như một kỹ sư phần mềm senior mà bạn chỉ cần bảo phải làm gì, nó sẽ làm. Vẫn cần giám sát cho các nhiệm vụ khó, nhưng nó phản hồi rất nhanh với feedback và làm đúng. Tôi không muốn quá kịch tính, nhưng các bạn phải vứt bỏ những định kiến cũ. Chi phí sản xuất phần mềm đang tiến về zero."

Adam Wathan, người tạo ra Tailwind CSS, viết: "Vấn đề lớn nhất của tôi giờ là nghĩ ra đủ ý tưởng đáng giá để tận dụng hết tăng năng suất [của LLM]".

Karpathy - đồng sáng lập Open AI, kinh ngạc: "Tôi chưa bao giờ cảm thấy lạc hậu đến thế với tư cách lập trình viên."

Ngay cả ở Big Tech, có những module 100% code là do AI viết. Các kỹ sư phần mềm và những ai trong lĩnh vực công nghệ là người biết, chấp nhận và tự điều chỉnh sớm nhất. Dự báo của CEO Anthropic, Dario Amodei, hồi tháng 3/2025 đã thành sự thật khi ông nói: "Tôi nghĩ chúng ta sẽ đạt được trong 3-6 tháng tới, khi AI viết 90% code. Và trong 12 tháng, chúng ta có thể ở thế giới mà AI viết gần như toàn bộ code."

Với vibe coding trên những mô hình mạnh mẽ này, ngay cả người không có kiến thức về code như học sinh, sinh viên, luật sư, nhân viên bán hàng... cũng có thể tự xây phần mềm hoàn hảo cho riêng mình. Nếu bạn tò mò, hoặc muốn tự tạo một phần mềm cho riêng mình, hãy tham gia ngay các khóa học vibe coding: Vibe Coding 101 with Replit and AI (do Andrew Ng - chuyên gia AI hàng đầu thế giới giảng dạy), Intro to Vibe Coding trên Codecademy... hay các khóa chuyên sâu (có phí) trên Coursera hay Udemy. Các công cụ vibe coding nổi tiếng và phổ biến nhất hiện nay gồm: Replit hay Lovable cho người mới, Claude Code hay Gemini Code Assistant hay Open AI Codex cho mọi đối tượng, Cursor hay Windsurf cho dân chuyên nghiệp (các kỹ sư phần mềm).

Như vậy, công nghệ phần mềm đang thay đổi triệt để.

Các kỹ sư phần mềm có thể không cần nhiều về số lượng, mà cần chuyên môn sâu. Họ cũng cần có tư duy sản phẩm (product mindset) để xây dựng những phần mềm đủ lớn và đủ giá trị. Kỹ sư phần mềm và người quản lý sản phẩm (product manager) có thể được gộp lại vì ngày càng nhiều điểm trùng lặp.

Chất lượng các mô hình AI bùng nổ kéo theo chất lượng các agent hay các agentic workflow cho tự động hóa và hiệu quả sẽ tăng lên mức đột phá.

Một nghiên cứu của MIT vào tháng 11 cho thấy ước tính 11,7% công việc có thể đã bị tự động hóa bằng AI. Các cuộc khảo sát cho thấy nhà tuyển dụng đã bắt đầu loại bỏ các công việc cấp nhập môn vì công nghệ này. Các công ty cũng đã chỉ ra AI là lý do cho các đợt sa thải.

Khi các doanh nghiệp áp dụng AI một cách ý nghĩa hơn, một số có thể xem xét kỹ lưỡng hơn về số lượng nhân viên họ thực sự cần.

Trong một cuộc khảo sát gần đây của TechCrunch, nhiều nhà đầu tư mạo hiểm doanh nghiệp cho biết AI sẽ có tác động lớn đến lực lượng lao động doanh nghiệp vào năm 2026. Điều này đặc biệt thú vị vì cuộc khảo sát không hỏi cụ thể về vấn đề này.

Eric Bahn, đồng sáng lập và đối tác chung tại Hustle Fund, dự đoán sẽ thấy tác động đến lao động vào năm 2026: "có vẻ như một điều gì đó lớn lao sẽ xảy ra vào năm 2026".

Marell Evans, nhà sáng lập và đối tác quản lý tại Exceptional Capital, dự đoán các công ty muốn tăng chi tiêu cho AI sẽ rút tiền từ quỹ dành cho lao động và tuyển dụng. “Tôi nghĩ ở mặt trái của việc thấy ngân sách AI tăng dần, chúng ta sẽ thấy nhiều lao động con người bị cắt giảm hơn và các đợt sa thải sẽ tiếp tục ảnh hưởng mạnh mẽ đến tỷ lệ việc làm ở Mỹ,” Evans nói.

Rajeev Dham, giám đốc quản lý tại Sapphire, đồng tình rằng ngân sách năm 2026 sẽ bắt đầu chuyển nguồn lực từ lao động sang AI. Jason Mendel, nhà đầu tư mạo hiểm tại Battery Ventures, bổ sung rằng AI sẽ bắt đầu vượt qua việc chỉ là công cụ làm cho nhân viên hiện tại hiệu quả hơn vào năm 2026. “Năm 2026 sẽ là năm của các agent khi phần mềm mở rộng từ việc làm con người hiệu quả hơn sang tự động hóa chính công việc đó, thực hiện lời hứa thay thế lao động con người ở một số lĩnh vực,” Mendel nói.

Như vậy, hầu hết các nhà đầu tư và quản lý đều khẳng định năm 2026 (đã và) đang chính thức đón nhận AI như một lực lượng lao động.

- Tổng hợp -